ورزش با شدت متوسط چگونه می‌تواند اشتها را کاهش دهد؟

یک مطالعه جدید نشان داده است که یک ساعت ورزش با شدت متوسط می‌تواند احساس گرسنگی را در افراد دارای اضافه‌وزن و چاقی کاهش دهد. در واقع  کاهش گرسنگی به تغییر سطح برخی از پپتیدهای مرتبط با اشتها که در حین ورزش توسط عضلات تولید می‌شوند، نسبت داده‌شده است .

تحقیقات نشان می‌دهد که بدن افراد دارای اضافه‌وزن یا چاقی واکنش متفاوتی به فعالیت ورزشی نشان می‌دهد و یکی از این واکنش‌های خاص، سرکوب اشتها است.

اگرچه این کاهش اشتها به اندازه داروهای مانند وگووی (Wegovy) و اوزمپیک (Ozempic) چشمگیر نیست، اما مطالعه جدید نشان می‌دهد که ورزش می‌تواند به افراد دارای اضافه‌وزن و چاقی در کنترل اشتها کمک کند.

کاهش اشتها با ورزش

 میزان پروتئین‌های مرتبط با سرکوب اشتها بلافاصله پس از یک جلسه ورزش یک‌ساعته افزایش می‌یابد، در حالی که سطح یکی از هورمون‌های محرک اشتها کاهش می‌یابد.

پپتیدهایی که در طول ورزش توسط عضلات تولید می‌شوند، شامل:

• اینترلوکین 6 (IL-6) - یک نوع سایتوکاین که تأثیر مهاری بر اشتها دارد.
• ایریسین (Irisin) - یک پروتئین شبه‌هورمونی که بر متابولیسم تأثیر می‌گذارد.
• نورپپتید Y (NPY) - هورمونی که به‌طور طبیعی اشتها را تحریک می‌کند، اما در این مطالعه سطح آن پس از ورزش کاهش یافت.

یافته‌های جدید علمی

این تحقیق در ایران انجام شده و شامل یازده مرد چاق بود که همگی از نظر متابولیکی سالم بودند، سیگار نمی‌کشیدند، هیچ دارویی مصرف نمی‌کردند و سبک زندگی غیرفعالی داشتند (بر اساس شاخص بین‌المللی فعالیت بدنی). این افراد در دو آزمایش متقاطع تصادفی که حداقل هفت روز فاصله بین آن‌ها وجود داشت، شرکت کردند.

هر آزمایش چهار ساعت طول کشید و شامل صرف وعده‌های غذایی و اندازه‌گیری‌های مختلف بود. تفاوت اصلی این بود که در یک آزمایش شرکت‌کنندگان یک ساعت دوچرخه‌سواری با شدت متوسط انجام دادند و در آزمایش دیگر بدون فعالیت ورزشی استراحت کردند (به‌عنوان گروه کنترل). 

شرکت‌کنندگان در این تحقیق کاهش احساس گرسنگی را پس از ورزش گزارش کردند.

دیدگاه متخصصان در مورد یافته‌های مطالعه

دکتر میر علی، جراح عمومی و متخصص کاهش وزن در مرکز پزشکی Orange Coast در کالیفرنیا که در این مطالعه حضور نداشته، در مصاحبه با Medical News Today اظهار داشت که یافته‌های این تحقیق برای او تعجب‌آور نیست، زیرا "مکانیسم‌های پیچیده‌ای از تعامل هورمون‌ها وجود دارد که بر احساس گرسنگی و سیری تأثیر می‌گذارند."

دکتر کارا سی. اندرسون، پژوهشگر فوق‌دکتری در دانشگاه ویرجینیا نیز توضیح داد که تحقیقات قبلی نشان داده‌اند:

• هورمون NPY با افزایش اشتها مرتبط است.
• اینترلوکین-6 (IL-6) و ایریسین که عمدتاً از عضلات اسکلتی ترشح می‌شوند، بر متابولیسم تأثیر گذاشته و اشتها را کاهش می‌دهند.
• این عوامل می‌توانند با سایر هورمون‌های تنظیم‌کننده انرژی مانند گرلین (Ghrelin)، GLP-1 و پپتید YY (PYY) نیز تعامل داشته باشند.

با این حال، دکتر علی اشاره کرد که "تأثیر سرکوب اشتها در این مطالعه به‌مراتب کمتر از تأثیر داروهای GLP-1 است."

ورزش و مدیریت وزن: تأثیرات ظریف اما مفید

ورزش را می‌توان به‌عنوان ابزاری کمکی برای کنترل اشتها در افراد دارای اضافه‌وزن و چاقی در نظر گرفت.

با این حال، دکتر علی اظهار داشت که اکثر بیمارانش پس از ورزش احساس گرسنگی بیشتری دارند و حتی تصور می‌کنند که به دلیل ورزش می‌توانند غذای بیشتری بخورند.

"اگر افراد پس از ورزش احساس گرسنگی کمتری دارند، بهتر است به این سیگنال‌ها توجه کرده و غذای کمتری مصرف کنند. اما در تجربه من، بسیاری از افراد این سیگنال‌های ظریف را نادیده می‌گیرند."

نتیجه گیری 

1.  بر اساس این تحقیق، یک ساعت ورزش با شدت متوسط می‌تواند باعث افزایش سطح پروتئین‌های مهارکننده اشتها (IL-6 و ایریسین) و کاهش هورمون تحریک‌کننده اشتها (NPY) شود.
2.  شرکت‌کنندگان پس از ورزش احساس گرسنگی کمتری گزارش کردند، اما تأثیر آن به اندازه داروهای GLP-1 نبود.
3.  متخصصان تأکید دارند که ورزش به‌تنهایی درمانی برای چاقی نیست، اما می‌تواند به کاهش اشتها و مدیریت وزن کمک کند.
4.  توجه به سیگنال‌های طبیعی بدن پس از ورزش می‌تواند در کنترل اشتها و کاهش وزن مؤثر باشد.